Th.S Trần Thị Thường, Lê Thừa Hoài Sơn
Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên
Bệnh do Phytophthora là bệnh hại phổ biến và nguy hiểm nhất trong các loại sâu bệnh hại ca cao hiện nay. Phytophthora gây hại và tạo ra nhiều triệu chứng khác nhau như thối trái, thối nứt thân, xì mủ; thối rễ, cháy lá. Bệnh làm trái thối, trái nhỏ khô, teo lại ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả ca cao. Khi bệnh gây hại trên thân, cành hoặc rễ trong thời gian dài, cây sinh trưởng kém, vàng lá, héo cành, trường hợp nặng có thể chết cây. Vì vậy việc phát hiện sớm sâu bệnh hại nói chung và bệnh do Phytophthora nói riêng trên vườn cây rất quan trọng và cần thiết giúp người trồng ca cao có biện pháp phòng trừ quản lý tốt vườn cây, tăng năng suất chất lượng sản phẩm góp phần phát triển bền vững ngành hàng ca cao hiện nay.
Thực hiện hợp đồng Số 0072/2025/HĐDV- BIGDATA/PVCFC – WASI ký ngày 21/11/2025 với Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau về “Thu thập dữ liệu ảnh bệnh phục vụ AI chẩn đoán sâu bệnh hại tại Tây Nguyên. Kết quả trong năm 2026, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thu thập được hơn 6000 hình ảnh bệnh do Phytophthora ngoài đồng ruộng trong các vùng trồng ca cao chính của tỉnh Đắk Lắk. Với phương pháp sử dụng máy ảnh hoặc điện thoại đảm bảo chất lượng hình ảnh cao (độ phân giải hình ảnh > 4MP; > 2560 x 1920); xác định chính xác triệu chứng bệnh ở các phân cấp bệnh nhẹ, trung bình và nặng chụp với các chế độ đủ, thiếu và dư sáng giúp đa dạng dữ liệu dầu vào phục vụ AI nhận diện chẩn đoán đúng bệnh hại cây trồng.
Kết quả của nhiệm vụ là nguồn dữ liệu đầu vào rất quan trọng cung cấp, phục vụ AI nhận diện chẩn đoán nhanh bệnh hại do Phytophthora gây ra góp phần thành công ứng dụng AI trong chẩn đoán nhanh bệnh hại cây trồng và sớm được đưa vào ứng dụng trong sản xuất ca cao, góp phần phát triển bền vững ngành ca cao đáp ứng xu hướng phát triển nông nghiệp thông minh sử dụng công nghệ cao hiện nay.
 |
| Quả ca cao bị thối trái nhẹ |
|
Quả ca cao bị thối trái trung bình |
 |
|
Quả ca cao bị thối trái nặng |
Hình Phân cấp mức độ trái ca cao bị bệnh (Trần Thị Thường – Wasi 2026)
 |
 |
| Hình thu thập hình ảnh bệnh hại ngoài đồng ruộng (Trần Thị Thường – Wasi 2026) | |
Hình ảnh toàn vườn ca cao (Trần Thị Thường – Wasi 2026)