ThS. Đỗ Văn Chung, Bộ môn Hệ thống Nông nghiệp
Trong bối cảnh ngành sầu riêng ngày càng chú trọng năng suất, chất lượng và an toàn thực phẩm, đặc biệt là nguy cơ tích lũy cadimi (Cd), việc lựa chọn phân bón phù hợp với đất Tây Nguyên có ý nghĩa thiết thực. Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) đã phối hợp với Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình triển khai nghiên cứu đánh giá phân lân nung chảy trên cây sầu riêng kinh doanh tại Đắk Lắk. Nội dung nghiên cứu “Đánh giá hiệu quả của phân lân Ninh Bình đến năng suất của cây sầu riêng kinh doanh tại tỉnh Đắk Lắk”, được thực hiện tại phường Tân Lập, từ tháng 10/2026 đến hết tháng 10/2027. Mục tiêu nhằm đánh giá khách quan tác động của phân bón đối với sinh trưởng, phát triển, năng suất và hiệu quả kinh tế, tạo cơ sở đề xuất giải pháp quản lý dinh dưỡng phù hợp với điều kiện địa phương.
Trong giai đoạn đầu, các cán bộ kỹ thuật đã khảo sát vườn, lựa chọn vị trí khảo nghiệm, đánh dấu cây theo dõi, điều tra sâu bệnh hại, đánh giá sức sống, bộ tán và hiện trạng chăm sóc. Mẫu đất được thu thập trước khi bố trí khảo nghiệm để phân tích pH, chất hữu cơ, lân, cadimi tổng số và các chỉ tiêu cần thiết khác. Đồng thời, nhóm nghiên cứu hướng dẫn kỹ thuật bón phân đúng vị trí, thời điểm, liều lượng và cân đối các nguồn dinh dưỡng.
 |
 |
|
Hình 1. Cán bộ Viện lấy mẫu đất phân tích một số chỉ tiêu đầu vào |
Hình 2. Cán bộ viện, quan trắc, điều tra tình hình sinh trưởng, sâu bệnh hại trên vườn trước khi xây dựng mô hình |
Sản phẩm lân bột NIFERCO sử dụng trong nghiên cứu có chứa 15% P₂O₅ hữu hiệu, 28% CaO, 14% MgO và đặc tính kiềm pH ≥ 8,5. Đây là những đặc điểm rất quan trọng đối với các vùng đất canh tác lâu năm có biểu hiện chua hóa do rửa trôi và sử dụng phân bón chưa cân đối. Độ chua cao có thể hạn chế hoạt động của bộ rễ và làm lân bị cố định bởi hợp chất sắt, nhôm. Nhờ đặc tính kiềm, phân lân nung chảy có tiềm năng góp phần cải thiện môi trường hóa học vùng rễ, tạo điều kiện cho cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn. Lân hỗ trợ phát triển rễ và các quá trình sinh trưởng; canxi, magie bổ sung dinh dưỡng trung lượng cần thiết cho cây sầu riêng. Với mục tiêu cải thiện được pH của đất thì sẽ quản lý được hàm lượng Cd di động trong đất để đảm bảo an toàn cho quá trình sinh trưởng và phát triển cây sầu riêng.
Trong thời gian tiếp theo, WASI tiếp tục phối hợp với Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình theo dõi mô hình và đối chứng, tình hình sâu bệnh hại, sinh trưởng, năng suất và hiệu quả kinh tế theo đề cương đã thống nhất. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho việc sử dụng phân lân hợp lý, nâng cao hiệu quả đầu tư, duy trì độ phì đất và hỗ trợ sản xuất sầu riêng an toàn tại Tây Nguyên.
Hình 3. Đại diện các bên chụp hình lưu niệm (WASI, Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình và Chủ mô hình)