ThS. Nguyễn Hồng Phong
ThS. Đặng Thị Vân
Phòng Thí Nghiệm Trung Tâm
Trong khuôn khổ chương trình hợp tác khoa học và công nghệ giữa Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh và các đơn vị nghiên cứu, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) đã tham gia thực hiện nội dung “Khảo sát, thu thập và phân tích mẫu đất tại các vườn vải thiều tỉnh Bắc Ninh”. Hoạt động này nhằm phục vụ đề tài “Ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ quản lý quy trình canh tác cây vải tại tỉnh Bắc Ninh”.
Từ ngày 20 đến 24 tháng 6 năm 2026, đoàn công tác của WASI đã trực tiếp triển khai các hoạt động khảo sát thực địa tại các vùng trồng vải thiều trọng điểm trên địa bàn Xã Phúc Hoà và Phường Phượng Sơn tỉnh Bắc Ninh. Nội dung công việc bao gồm: đánh giá hiện trạng đất canh tác, thu thập mẫu đất theo các tầng canh tác đặc trưng, ghi nhận các chỉ tiêu liên quan đến điều kiện sinh thái – thổ nhưỡng, cũng như hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu đất cho cán bộ địa phương và nông hộ.
Quy trình lấy mẫu được thực hiện theo đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy phục vụ cho phân tích trong phòng thí nghiệm. Các mẫu đất được thu thập có định vị tọa độ rõ ràng, gắn với từng vườn cụ thể nhằm phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu không gian. Đây là cơ sở quan trọng để tích hợp vào hệ thống quản lý thông minh dựa trên công nghệ IoT và AI trong giai đoạn tiếp theo của đề tài. Bên cạnh công tác thu mẫu, các cán bộ WASI đã tổ chức hướng dẫn trực tiếp cho chuyên viên về phương pháp lấy mẫu đất đúng kỹ thuật, bao gồm: xác định vị trí lấy mẫu, kỹ thuật lấy mẫu, độ sâu lấy mẫu, cách trộn mẫu tổng hợp, bảo quản và ghi nhãn mẫu. Việc chuyển giao kỹ thuật này giúp nâng cao năng lực cho địa phương trong việc tự theo dõi và đánh giá chất lượng đất phục vụ sản xuất lâu dài.
Hình 1. Cán bộ của WASI hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu đất phân tích
Kết quả phân tích các mẫu đất thu thập sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các chỉ tiêu lý – hóa học của đất như pH, hàm lượng chất hữu cơ, dinh dưỡng đa – trung – vi lượng, khả năng trao đổi cation (CEC), cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây vải. Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu sẽ xây dựng các mô hình phân tích, dự báo và khuyến nghị dinh dưỡng phù hợp cho từng vùng trồng.
Hình 2. Viện WASI cùng nhóm khảo sát và thu thập mẫu
Hoạt động khảo sát và thu thập mẫu đất lần này là bước khởi đầu quan trọng trong việc xây dựng hệ thống quản lý canh tác cây vải thiều theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số. Việc tích hợp dữ liệu đất với các dữ liệu môi trường và sinh trưởng cây trồng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tối ưu hóa sử dụng phân bón, giảm thiểu tác động môi trường và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Bắc Ninh. Thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu và người dân, đề tài kỳ vọng sẽ tạo ra nền tảng công nghệ tiên tiến, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm vải thiều Bắc Ninh trong thời gian tới.