Lê Thị Cẩm Nhung, Đinh Thị Nhã Trúc
Bộ môn Hệ thống Nông nghiệp
Trong tháng 4 và tháng 5/2026, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên đã tổ chức chương trình chuyển giao kết quả nghiên cứu và tập huấn kỹ thuật cho nông dân trồng cà phê đơn thân hãm ngọn tại các tỉnh, nơi thực hiện Dự án “Hiệu chỉnh lượng phân bón để phát triển sản xuất cà phê bền vững” giai đoạn 2023 – 2025, gồm có: Đắk Lắk, Đắk Nông và Gia Lai. Dự án do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên phối hợp với Enveritas triển khai, với sự tài trợ của các tổ chức JDE, Nestlé và J.M. Smucker. Mục tiêu của dự án nhằm nghiên cứu hiệu chỉnh lượng phân bón sử dụng trên cây cà phê, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển sản xuất cà phê bền vững. Hoạt động chuyển giao trong giai đoạn này nhằm đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, giúp nông dân áp dụng các khuyến cáo bón phân (là kết quả của dự án), giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả canh tác.
Trong đợt chuyển giao, dự án đã tổ chức thành công 40 lớp tập huấn với khoảng 2.400 nông dân tham gia (60 học viên/lớp), gồm 10 lớp tại Đắk Lắk, 10 lớp tại Đắk Nông và 20 lớp tại Gia Lai. Nội dung tập huấn tập trung giới thiệu các phương pháp sử dụng phân bón được xây dựng từ kết quả nghiên cứu của dự án, trên cơ sở hiệu chỉnh lượng phân bón phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cây cà phê và hiện trạng dinh dưỡng đất. Điểm nhấn của chương trình là việc hướng dẫn nông dân quản lý cân đối các nguyên tố dinh dưỡng trong đất và cây trồng, sử dụng phân bón đúng nhu cầu của cây theo từng giai đoạn sinh trưởng, điều kiện đất đai và năng suất mục tiêu. Chương trình cũng phân tích những lợi ích kinh tế và môi trường của việc tối ưu hóa lượng phân bón, giúp giảm chi phí sản xuất, hạn chế thất thoát dinh dưỡng, nâng cao năng suất và chất lượng cà phê.
Ngoài các kiến thức được truyền đạt từ các tập huấn viên thì các lớp học còn được tạo điều kiện để nông dân cùng trao đổi kinh nghiệm, thảo luận những khó khăn trong quá trình canh tác và chia sẻ các giải pháp phù hợp với điều kiện của từng vùng sản xuất. Đồng thời, chương trình góp phần nâng cao nhận thức của người trồng cà phê về mối liên hệ giữa quản lý phân bón, độ phì đất, năng suất cây trồng và phát thải khí nhà kính, từ đó khuyến khích nông dân áp dụng các khuyến cáo vào sản xuất. Việc chuyển giao kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào thực tiễn mà còn tạo nền tảng để phát triển hệ thống canh tác cà phê hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động đến môi trường và đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Hình 1. Bà con tham dự lớp tập huấn chuyển giao kết quả Dự án “Hiệu chỉnh lượng phân bón để phát triển sản xuất cà phê bền vững” 
Hình 2. ThS. Đinh Thị Nhã Trúc hướng dẫn nông dân áp dụng các khuyến cáo bón phân từ kết quả nghiên cứu của dự án