Võ Chí Cương1, Dương Khánh Duy2
1 Trung tâm NC&PT cây Hồ tiêu; 2 Công ty CP phân bón Bình Điền
Trong tháng 10 và tháng 11 năm 2026, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây Hồ tiêu (PRDC), thuộc Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) đã phối hợp với Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền và hệ thống khuyến nông địa phương tổ chức chuỗi hội thảo tham quan, đánh giá các mô hình canh tác cà phê thông minh tại Tây Nguyên. Các hội thảo được tổ chức tại Đắk Hà, tỉnh Quảng Ngãi (ngày 22/10/2026); xã Ia Phí (ngày 10/11/2026); và xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai (ngày 11/11/2026).
Tham dự chuỗi hoạt động có đại diện lãnh đạo, cán bộ chuyên môn của PRDC và WASI; đại diện Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền; Hội đồng Khoa học Kỹ thuật của Công ty; đại diện các đơn vị khuyến nông, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan. Mỗi hội thảo thu hút khoảng 100 hộ nông dân trồng cà phê tham gia.
Các mô hình được triển khai theo hướng canh tác thông minh, với quy mô mỗi mô hình là 1 ha; trong đó, 0,5 ha áp dụng quy trình canh tác thông minh và 0,5 ha áp dụng phương thức canh tác thông thường làm đối chứng. Các giải pháp kỹ thuật tập trung vào quản lý dinh dưỡng dựa trên kết quả phân tích đất và nhu cầu thực tế của cây cà phê, kết hợp sử dụng sản phẩm cải tạo pH đất, quản lý cỏ dại hợp lý và các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Hiệu quả mô hình được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như sinh trưởng, tỷ lệ rụng quả, số đốt dự trữ, năng suất, hiệu quả kinh tế và lượng phát thải khí nhà kính.
1. Kết quả Hội thảo tổ chức tại Đắk Hà, tỉnh Quảng Ngãi – ngày 22/10/2026
Hội thảo đã tổ chức tham quan, đánh giá 3 mô hình tại vườn cà phê của các hộ ông Đào Công Quyết, ông A Laoh và ông Nguyễn Văn Dần.
Kết quả theo dõi cho thấy các mô hình áp dụng quy trình canh tác thông minh giúp giảm tỷ lệ rụng quả 40,05% so với nhóm đối chứng. Số đốt dự trữ trên cành tăng từ 6,56 lên 8,71 đốt/cành. Năng suất cà phê nhân dự kiến đạt 3,13 tấn/ha, tăng 0,30 tấn/ha (10,7%) so với đối chứng. Lợi nhuận dự kiến đạt 208,1 triệu đồng/ha, tăng 7,29%, trong khi lượng phát thải khí nhà kính giảm 19,38%.
Hình 1: Hội thảo tại Xã Đắk Hà, Quảng Ngãi.
2. Kết quả Hội thảo tổ chức tại xã Ia Phí, tỉnh Gia Lai – ngày 10/11/2026
Tại cụm mô hình 12, xã Ia Phí, hội thảo tập trung đánh giá mô hình của 3 hộ: ông Trương Xuân Ngọc, bà Nguyễn Thị Xuân Tươi và ông Trần Huy Hưng.
Kết quả đánh giá cho thấy tỷ lệ rụng quả giảm 24,90% so với nhóm đối chứng. Các chỉ tiêu liên quan đến sự sinh trưởng và phát triển của cành dự trữ cũng có chuyển biến tích cực. Qua trao đổi tại vườn, các chuyên gia đã phân tích vai trò của việc quản lý dinh dưỡng cân đối, cải thiện điều kiện đất và quản lý cỏ dại hợp lý trong việc nâng cao sức khỏe cây cà phê, tạo tiền đề cho năng suất vụ thu hoạch tiếp theo.
Hình 2: Hội thảo tại Xã Ia Phí, Gia Lai
3. Kết quả Hội thảo tổ chức tại xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai – ngày 11/11/2026
Tại cụm mô hình 11, xã Ia Hrung, hội thảo đánh giá kết quả thực hiện tại 3 hộ: ông Vũ Văn Hạnh, ông Võ Văn Thìn và ông Đào Duy Quỳnh.
Kết quả cho thấy tỷ lệ rụng quả giảm từ 16% xuống còn 10%, tương đương giảm 37,5% so với đối chứng; số đốt dự trữ trên cành tăng từ 6 lên 7 đốt/cành. Năng suất cà phê nhân dự kiến đạt 4,41 tấn/ha, tăng 0,5 tấn/ha (12,2%). Lợi nhuận dự kiến đạt 315 triệu đồng/ha, tăng 10,41% so với đối chứng. Về môi trường, lượng phát thải khí nhà kính trung bình của ba mô hình giảm 16% so với đối chứng. Kết quả tiếp tục cho thấy tiềm năng của việc quản lý dinh dưỡng dựa trên phân tích.
Kết quả bước đầu tại các địa phương cho thấy hiệu quả của việc kết hợp quản lý dinh dưỡng, cải tạo pH đất và quản lý cỏ dại hợp lý trong việc giảm tỷ lệ rụng quả, cải thiện sinh trưởng, năng suất và lợi nhuận, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính. Các mô hình nhận được đánh giá tích cực từ lãnh đạo Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền và Hội đồng Khoa học Kỹ thuật của Công ty. Đặc biệt, hoạt động tham quan, trao đổi trực tiếp tại vườn nhận được sự quan tâm của đông đảo nông dân, tạo cơ hội để người sản xuất tiếp cận, tìm hiểu và đánh giá khả năng áp dụng các giải pháp kỹ thuật vào thực tiễn.
Thông qua chương trình phối hợp giữa WASI, PRDC, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền và hệ thống khuyến nông địa phương, các mô hình áp dụng giải pháp kỹ thuật sẽ tiếp tục được theo dõi, đánh giá, các kỹ thuật được hoàn thiện và chuyển giao rộng rãi đến nông dân, góp phần thúc đẩy sản xuất cà phê Tây Nguyên theo hướng hiệu quả và bền vững.
Hình 3: Hội thảo tại Xã Ia Hrung, Gia Lai












