ThS. Lê Thừa Hoài Sơn
Bộ môn Hệ thống Nông nghiệp, Viện KHKT NLN Tây Nguyên
Trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) và Công ty Cổ phần Phân bón và Hóa chất Dầu khí miền Trung (PVFCCo-PCE), nội dung “Xây dựng mô hình trình diễn sử dụng bộ sản phẩm phân bón NPK Phú Mỹ cho cây cà phê, sầu riêng và mía” đang được triển khai tại khu vực Duyên hải Nam trung bộ và Tây Nguyên.
Năm 2026, WASI thực hiện mô hình trình diễn trên ba nhóm cây trồng chủ lực gồm mía, sầu riêng và cà phê xen sầu riêng tại các tỉnh Đăk Lăk, Gia Lai và Quảng Ngãi. Quy mô triển khai bao gồm: 4 mô hình mía tại xã Ea Ly, Sơn Hòa, Xuân Phước và Vân Hòa tỉnh Đăk Lăk (mô hình sử dụng giống mía KK 07-250, gốc năm thứ 2); 03 mô hình cà phê xen sầu riêng (tại 3 địa điểm: phường Tân Lập tỉnh Đăk Lăk, xã Ia H’rú tỉnh Gia Lai và xã Ia Chim tỉnh Quản Ngãi; các vườn được chọn có cà phê và sầu riêng 7-9 năm tuổi, cà phê sử dụng giống TRS1, sầu riêng giống Monthong); Một mô hình sầu riêng tại phường Tân Lập tỉnh Đăk Lăk (vườn sầu riêng 14 năm tuổi, sử dụng giống Monthong).
Để đảm bảo hiệu quả và tính khoa học của các mô hình, đội ngũ cán bộ kỹ thuật đã tiến hành khảo sát thực địa, Lấy mấu đất tại các vườn mô hình để phân tích lý hóa tính, đồng thời đánh giá hiện trạng sinh trưởng và tình hình sâu bệnh hại trên từng vườn cây. Kết quả đánh gía cho thấy các vườn cây sinh trưởng phát triển tốt, đồng đều. Hóa tính đất tại các mô hình cũng cho thấy các chỉ tiêu đa lượng Nts, P2O5 và K2O dễ tiêu đều ở mức trung bình, hữu cơ tổng số ở mức trung bình. riêng pH tại các vườn đều ở mức chua (pH dao động từ 4,0 – 4,7). Trên cơ sở đánh giá thực tế và kết quả phân tích đất, Viện sẽ đưa ra quy trình bón phân sử dụng các dòng phân bón Phú Mỹ phù hợp nhằm xây dựng quy trình canh tác tối ưu, đáp ứng điều kiện đất đai và khí hậu đặc thù tại từng địa phương.
Thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị nghiên cứu khoa học (WASI) và doanh nghiệp (PVFCCo-PCE), các mô hình trình diễn không chỉ góp phần đánh giá hiệu quả của bộ sản phẩm phân bón NPK Phú Mỹ mà còn tạo điều kiện để nông dân tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp. Việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp canh tác tiên tiến được kỳ vọng sẽ nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng nông sản và gia tăng hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.
Bên cạnh đó, kết quả từ các mô hình sẽ là cơ sở quan trọng để mở rộng việc ứng dụng phân bón Phú Mỹ trên nhiều đối tượng cây trồng khác trong thời gian tới. Đây cũng là tiền đề thúc đẩy hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật của WASI đến cộng đồng nông dân, đồng thời tăng cường mối liên kết giữa WASI và PVFCCo-PCE trong việc phát triển nền nông nghiệp bền vững, hiện đại và thích ứng với yêu cầu của thực tiễn sản xuất.
Hình 1. Mô hình cà phê xen sầu riêng tại Quảng Ngãi
Hình 2. Mô hình cà phê xen sầu riêng tại tỉnh Gia Lai
Hình 3. Mô hình cà phê xen sầu riêng tại tỉnh Đăk Lăk
Hình 4. Mô hình cây mía tại tỉnh Đăk Lăk