ThS. Nguyễn Thị Minh Nguyệt, ThS. Đào Thị Lan Hoa
Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên
EPR (Extended Producer Responsibility) được hiểu là “Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu”. Đây là một cách tiếp cận chính sách môi trường. Theo đó, trách nhiệm của doanh nghiệp được mở rộng tới toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả giai đoạn sau sử dụng. Cơ chế này không chỉ góp phần hiện thực hóa nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” mà còn thúc đẩy cách tiếp cận quản lý theo vòng đời sản phẩm, nền tảng của kinh tế tuần hoàn.
Tại Việt Nam, EPR đã được luật hóa trong Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, tạo cơ sở pháp lý để chuyển đổi từ mô hình quản lý chất thải truyền thống sang mô hình bền vững, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò chủ động và có trách nhiệm hơn trong chuỗi giá trị sau tiêu dùng.
Ngày 01 tháng 4 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường, cụ thể hóa về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngày 14 tháng 4 năm 2026 tại phường Buôn Ma Thuột, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cùng phối hợp tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các địa phương”.
Diễn đàn được tổ chức là cơ hội để các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi, làm rõ các quy định, quy trình và cơ chế hỗ trợ, qua đó thúc đẩy triển khai hiệu quả chính sách EPR trong thực tiễn. Diễn đàn thu hút đông đảo đại biểu đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước ở Trung ương, địa phương và các nhà khoa học, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp… tham dự theo hình thức trực tiếp và trực tuyến. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên Báo Nông nghiệp và Môi trường điện tử và trên các nền tảng số của Báo Nông nghiệp và Môi trường.
Theo ông Nguyễn Thành Yên – đại diện lãnh đạo Cục Môi trường, việc Chính phủ ban hành Nghị định EPR đã đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về EPR. Nghị định này đã cụ thể hóa đầy đủ cơ chế thực hiện trách nhiệm tái chế và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu, đồng thời thiết lập rõ ràng quy trình quản lý, sử dụng nguồn đóng góp tài chính và cơ chế hỗ trợ cho các hoạt động xử lý chất thải. Qua đó, cơ chế EPR tại Việt Nam đã được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, minh bạch và khả thi hơn, bao quát toàn bộ chu trình từ đóng góp nguồn lực đến phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đó trong thực tiễn.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là bao bì thuốc bảo vệ thực vật, một loại chất thải có tính đặc thù và khó xử lý, nên Nghị định này tạo nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống thu gom và xử lý bền vững trên phạm vi toàn quốc.
Nghị định đã quy định và đưa ra các hướng dẫn chi tiết về cơ chế đóng góp tài chính và sử dụng quỹ để hỗ trợ hoạt động tái chế và xử lý chất thải, trong đó có thu gom và xử lý bao gói thuốc thuốc bảo vệ thực vật; thiết lập nguyên tắc phân bổ kinh phí quỹ đóng góp rõ ràng hơn giúp bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của việc sử dụng quỹ; tách riêng nguồn kinh phí cho bao gói thuốc thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm nguồn lực đóng góp từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh nhập khẩu thuốc thuốc bảo vệ thực vật chỉ được sử dụng cho việc thu gom xử lý bao gói thuốc thuốc bảo vệ thực vật; đơn giản hóa quy trình tiếp cận nguồn hỗ trợ cho địa phương, tạo điều kiện thúc đẩy triển khai trên thực tế.
Ông Andrew Ward nhấn mạnh rằng cách tiếp cận EPR hoàn toàn phù hợp với định hướng quản lý thuốc thuốc bảo vệ thực vật “theo vòng đời” mà mạng lưới CropLife toàn cầu đang theo đuổi thông qua các hoạt động hướng dẫn sử dụng sản phẩm an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm (stewardship).
Ông Trần Cao, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các địa phương” không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chính sách, mà quan trọng hơn là tăng cường sự hiểu biết và đồng thuận giữa các bên liên quan; thúc đẩy việc áp dụng thực tế cơ chế EPR tại các địa phương, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên; từng bước hình thành hệ thống thu gom, xử lý bao bì thuốc thuốc bảo vệ thực vật; bền vững, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.
Tại sự kiện, các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ một số nội dung liên quan tới quy định EPR đối với sản phẩm thuốc thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, đồng thời chia sẻ một số khuyến nghị nhằm hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả cơ chế EPR trong giai đoạn đầu.
Việc triển khai cơ chế EPR, đặc biệt đối với bao bì thuốc thuốc bảo vệ thực vật được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy sự tham gia chủ động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình phát triển bền vững.
Hình 1. Ông Trần Văn Cao – Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường phát biểu khai mạc Diễn đàn ngày 14/4/2026
(Ảnh: Nguyễn Thị Minh Nguyệt, WASI)
Hình 2. Ông Lương Ngọc Quang – Phó Trưởng phòng An toàn thực phẩm và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật báo cáo tại diễn đàn (Ảnh: Nguyễn Thị Minh Nguyệt, WASI)
Hình 3. Ông Nguyễn Thành Yên – Phó Trưởng Phòng Chính sách – Pháp chế, Cục Môi trường báo cáo tại diễn đàn
(Ảnh: Nguyễn Thị Minh Nguyệt, WASI)
Hình 4. Ông Nguyễn Hắc Hiển – Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật tỉnh Đắk Lắk trình bày tham luận tại Diễn đàn (Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường) 
Hình 5. Ban Chủ trì tại Diễn đàn
(Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường) 
Hình 6. Toàn cảnh Diễn đàn
(Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường)