Bộ môn Hệ thống nông nghiệp

Trong hai ngày 08 – 09/9/2026, tại tỉnh Đắk Lắk, Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ, Trung ương Đoàn phối hợp với Tỉnh đoàn Đắk Lắk tổ chức chương trình “Tập huấn chuyển giao khoa học công nghệ cho thanh niên năm 2026”. Hoạt động góp phần đưa tri thức khoa học đến gần hơn với đoàn viên, thanh niên, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, an toàn, hiệu quả. Chương trình diễn ra trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang chuyển đổi theo hướng giảm tác động đến môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên và nâng cao chất lượng nông sản. Với thanh niên nông thôn, việc tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật, phương pháp quản lý sản xuất và kinh nghiệm tổ chức mô hình thực tế là nền tảng quan trọng để phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

  Hình 1. Toàn cảnh lớp tập huấn chuyển giao khoa học công nghệ cho thanh niên tại Đắk Lắk.

Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) tham gia đồng hành với chương trình. Đại diện cho các chuyên gia của Viện, ThS. Đỗ Văn Chung, đã báo cáo chuyên đề về sản xuất nông nghiệp hữu cơ và khả năng áp dụng tại địa phương.

Nội dung chuyên đề tập trung vào hai nhóm: (1) những vấn đề cơ bản của nông nghiệp hữu cơ, kỹ thuật sản xuất rau hữu cơ và quản lý dịch hại trong sản xuất rau; (2) xây dựng mô hình nông nghiệp bền vững hướng tới hữu cơ, chia sẻ các mô hình thanh niên làm nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái gắn với thực hành và trải nghiệm. Cách tiếp cận kết hợp kiến thức nền tảng với tình huống sản xuất giúp học viên hiểu rõ hơn yêu cầu kỹ thuật và khả năng áp dụng tại địa phương.

Hình 2. ThS. Đỗ Văn Chung chia sẻ kiến thức về canh tác cà phê hữu cơ tại lớp tập huấn.

Trong phần trao đổi chuyên môn, các nội dung về quản lý đất và dinh dưỡng cây trồng, sử dụng vật tư đầu vào phù hợp, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý dịch hại tổng hợp được thảo luận sôi nổi và  liên hệ chặt chẽ với mục tiêu canh tác bền vững. Đối với cây cà phê và các hệ thống cây trồng đặc trưng của Tây Nguyên, việc duy trì độ phì đất, tăng cường vật liệu hữu cơ, quản lý cây che bóng và theo dõi sâu bệnh thường xuyên là những định hướng có ý nghĩa thực tiễn. Sản xuất hữu cơ cũng đòi hỏi quy trình kiểm soát chặt chẽ, ghi chép đầy đủ và tuân thủ tiêu chuẩn áp dụng, thay vì chỉ đơn thuần giảm sử dụng phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật.

Bên cạnh việc trao đổi các chuyên đề, chương trình còn tổ chức hoạt động tham quan, trải nghiệm mô hình nông nghiệp hữu cơ tại Trang trại Aeroco Coffee, tổ 6, thôn Cao Thành, xã Ea Kao, Đắk Lắk, trong ngày 09/9. Tại đây, học viên có cơ hội quan sát thực tế, tìm hiểu hoạt động sản xuất và trao đổi trực tiếp với người sản xuất về những điều kiện cần thiết khi triển khai mô hình. Hình thức học tập tại hiện trường giúp kết nối kiến thức của các chuyên đề với thực tiễn, đồng thời mở ra cơ hội giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các đoàn viên, thanh niên.

Hình 3. Học viên tham quan, tìm hiểu thiết bị và quy trình sản xuất tại cơ sở thực tế.

Thông qua hoạt động chuyển giao, chương trình góp phần củng cố vai trò của tổ chức Đoàn trong kết nối chuyên gia, cơ sở nghiên cứu với đoàn viên, thanh niên để phát triển kinh tế địa phương. Sự tham gia của WASI thể hiện trách nhiệm của đơn vị nghiên cứu khoa học chủ lực trên địa bàn trong phổ biến tiến bộ kỹ thuật, đồng hành cùng thế hệ trẻ tiếp cận nền nông nghiệp hiện đại và thân thiện với môi trường. Từ kiến thức được trang bị và trải nghiệm thực tế, các học viên có thêm cơ sở để lựa chọn, điều chỉnh và từng bước xây dựng mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện của mình.

Hình 4. Đại biểu, báo cáo viên và học viên lưu niệm tại chương trình tập huấn năm 2026.

Bộ môn Hệ thống Nông nghiệp

Ngày 23/10/2026, tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), đã diễn ra Hội thảo “Giới thiệu mô hình cà phê xen sầu riêng sử dụng phân bón Phú Mỹ”, với sự tham gia của đại diện WASI, Công ty Cổ phần Phân bón và Hóa chất miền Trung (PVFCCo-PCE), Hội Nông dân phường Tân Lập, chủ mô hình và đông đảo nông dân địa phương.

Hội thảo là hoạt động thuộc chương trình hợp tác giữa WASI và PVFCCo-PCE về “Xây dựng mô hình trình diễn sử dụng bộ sản phẩm phân bón NPK Phú Mỹ cho cây cà phê, sầu riêng và mía”. Mô hình được triển khai tại vườn ông Phạm Văn Giáp, với hệ thống cà phê xen sầu riêng Dona, mật độ 92 cây sầu riêng/ha và 1.000 cây cà phê/ha, nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng phân bón NPK Phú Mỹ trong điều kiện sản xuất thực tế.

Một trong những kết quả nổi bật của mô hình đạt được so với đối chứng là: Năng suất cà phê tăng 8,8%; năng suất sầu riêng tăng 10,7%; hiệu quả kinh tế toàn vườn tăng 16,0%. Đây là kết quả đáng khích lệ khi ứng dụng NPK Phú Mỹ.

Tại hội thảo, ông Lê Thừa Hoài Sơn, cán bộ kỹ thuật WASI, đã trình bày kết quả đánh giá mô hình. Đáng chú ý, việc sử dụng bộ sản phẩm NPK Phú Mỹ giúp cây cà phê và sầu riêng sinh trưởng tốt, năng suất cà phê và sầu riêng đều tăng từ đó hiệu quả kinh tế tăng đáng kể (16%) so với đối chứng sử dụng phân bón thông thường. Mô hình cũng ghi nhận những cải thiện về chất lượng trái sầu riêng, sự phát triển của quả cà phê. Kết quả này cho thấy triển vọng nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua quản lý dinh dưỡng hợp lý.

Đại diện PVFCCo-PCE, ông Nguyễn Lê Thiện Pháp, đã giới thiệu các sản phẩm sử dụng trong mô hình, gồm NPK Phú Mỹ 20-10-10 + TE và 15-15-15 + 5S + TE SOP dành cho sầu riêng; NPK Phú Mỹ 16-16-8 + 13S + TE và 16-6-19 + TE dành cho cà phê. Các sản phẩm được giới thiệu theo định hướng cung cấp dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu sinh trưởng và phát triển của từng loại cây trồng.

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Thanh Gấm – Chủ tịch Hội Nông dân phường Tân Lập đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn của mô hình, đồng thời mong muốn các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, giúp nông dân nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Kết quả bước đầu của mô hình là minh chứng tích cực cho hiệu quả phối hợp giữa nhà khoa học – doanh nghiệp – nông dân, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn để WASI và PVFCCo-PCE tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và ứng dụng các giải pháp dinh dưỡng phù hợp với hệ thống cà phê xen sầu riêng. Qua đó, góp phần sử dụng phân bón hiệu quả, nâng cao giá trị sản xuất và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Tây Nguyên.

 Hình 1. Ông Lê Thừa Hoài Sơn, cán bộ kỹ thuật của WASI trình bày tại Hội thảo

Hình 2. Ông Nguyễn Lê Thiện Pháp, cán bộ phụ trách của PVFCCo-PCE trình bày tại Hội thảo

Hình 3. Ông Bùi Thanh Gấm, Chủ tịch Hội nông dân Phường Tân Lập phát biểu tại Hội thảo

Bộ môn Hệ thống Nông nghiệp

Trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam chuyển mạnh sang sản xuất có trách nhiệm, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, nâng cao năng lực canh tác bền vững cho nông dân là nhiệm vụ quan trọng. Trong tháng 10/2026, Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk tổ chức chương trình tập huấn kỹ thuật canh tác cà phê bền vững tại tỉnh Gia Lai, với sự tham gia hướng dẫn kỹ thuật đến từ Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI).

Chương trình được triển khai tại 3 xã Ia Hrú, Al Bá và Bờ Ngoong và thu hút đông đảo nông dân tham gia. Hoạt động hướng đến nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng thực hành sản xuất cà phê theo định hướng tiêu chuẩn Rainforest Alliance (RA), góp phần xây dựng vùng nguyên liệu có trách nhiệm, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao giá trị sản phẩm.

Nội dung tập huấn tập trung vào các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương: Quản lý dinh dưỡng và sử dụng phân bón hợp lý; tưới nước tiết kiệm; quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn; bảo vệ độ phì đất, tăng cường che phủ đất, duy trì đa dạng sinh học và bố trí cây trồng xen phù hợp. Các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được lồng ghép trong hướng dẫn canh tác.

Đặc biệt, chuyên gia đến từ WASI đã lồng ghép những nguyên tắc quan trọng của tiêu chuẩn Rainforest Alliance vào nội dung trao đổi, giúp nông dân nhận thức rõ mối liên hệ giữa hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Áp dụng kỹ thuật phù hợp có thể góp phần tiết kiệm vật tư đầu vào, duy trì năng suất và chất lượng cà phê, đồng thời tạo nền tảng để nông hộ từng bước đáp ứng yêu cầu của chuỗi cung ứng bền vững.

Hoạt động tập huấn là bước đi thiết thực hướng tới ngành cà phê xanh, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế, trong đó người nông dân giữ vai trò trung tâm của quá trình chuyển đổi sản xuất.

Thông qua chương trình, WASI tiếp tục phát huy vai trò nghiên cứu và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đồng hành cùng doanh nghiệp, địa phương và người sản xuất. Sự phối hợp giữa WASI và Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk  góp phần nâng cao năng lực sản xuất của nông dân, thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu cà phê theo hướng chất lượng, hiệu quả, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh truyền đạt kiến thức, chương trình dành thời gian trao đổi trực tiếp giữa chuyên gia, doanh nghiệp và người nông dân. Những khó khăn trong chăm sóc vườn cây, quản lý sâu bệnh hại, sử dụng vật tư nông nghiệp và ứng phó thời tiết bất lợi được thảo luận trên cơ sở khoa học và kinh nghiệm sản xuất tại địa phương, qua đó tăng khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.

 Hình 1. Chương trình tập huấn triển khai tại xã Ia Hrú, Gia Lai

Hình 2. Bà con nhiệt tình tham gia chương trình tập huấn

Hình 3. Lắng nghe những chia sẻ từ Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk

Phòng Kế hoạch Khoa học và Hợp tác Quốc tế

Sáng ngày 22 tháng 10 năm 2026, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên đã tổ chức nghiệm thu cấp cơ sở đề tài cấp Bộ: “Nghiên cứu chọn tạo giống hồ tiêu năng suất cao, chất lượng tốt cho vùng Tây Nguyên”. Đề tài do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên chủ trì thực hiện và ThS. Nguyễn Quang Ngọc – Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Cây hồ tiêu (PRDC) làm chủ nhiệm.

Hội đồng nghiệm thu gồm 07 thành viên do TS. Phan Việt Hà – Phó Viện trưởng, Phụ trách Viện làm Chủ tịch Hội đồng.

Đại biểu tham dự gồm có: Phòng Kế hoạch Khoa học và Hợp tác Quốc tế, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Cây hồ tiêu, Phòng phân tích Trung tâm, Trung tâm Nghiên cứu và chuyển giao Công nghệ Cà phê EaKmat.

Tại buổi nghiệm thu, Hội đồng đã được nghe chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu, ý kiến của các phản biện và nhận xét của các thành viên Hội đồng về kết quả thực hiện. Đề tài cũng nhận được nhiều ý kiến đóng góp cho các sản phẩm và chuyển giao.

 Hình 1. ThS. Nguyễn Quang Ngọc – Chủ nhiệm trình bày báo cáo

Sau 4 năm thực hiện từ năm 2022 đến năm  2026, đề tài đã thực hiện đầy đủ các nội dung và sản phẩm đảm bảo đạt số lượng và chất lượng theo Đề cương đã được phê duyệt, cụ thể:

          – Sản phẩm về giống: Xác định được giống PRDC-DP6 tự công bố lưu hành (với năng suất thực tế đạt 4,56 tấn/ha, piperine đạt 4,99%) và hoàn thiện hồ sơ bảo hộ giống; 02 dòng hồ tiêu triển vọng là PRDC-La3 (năng suất 4,72 tấn/ha, piperine 4,73%) và PRDC-La6 (năng suất 4,89 tần/ha, piperine 4,67%).

           – Sản phẩm về quy trình: Hoàn thiện được 02 quy trình cấp cơ sở, gồm Quy trình sản xuất cây giống sạch bệnh ở giai đoạn vườn ươm; Quy trình trồng, chăm sóc và thu hoạch giống hồ tiêu PRDC-DP6.

          – Sản phẩm điểm trình diễn: Xây dựng thành công 03 điểm trình diễn quy mô 01ha/điểm, với hiệu quả kinh tề ước tính tăng 10,8% so với giống Vĩnh Linh.

          – Sản phẩm bài báo khoa học: Công bố được 05 bài báo trên các tạp chí chuyên ngành và hội thảo quốc gia.

 Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao các kết quả đạt được của Đề tài và đề nghị chủ nhiệm, nhóm nghiên cứu tiếp thu, chỉnh sửa theo góp ý của các thành viên hội đồng để hoàn thiện tốt nhất báo cáo và các sản phẩm của đề tài. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu thống nhất, đánh giá xếp loại “Đạt”.

Hình 2. TS. Nguyễn Văn Thường Uỷ viên Phản biện nhận xét Đề tài

Hình 3. Hội đồng nghiệm thu

Ủy viên BCH Công đoàn cơ sở Viện khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, ngày 20/10/2026 Công đoàn cơ sở Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên tổ chức hoạt động giao lưu bóng chuyền hơi nam nữ, tặng hoa chúc mừng và gặp mặt nữ đoàn viên công đoàn.

Tham dự chương trình có đại diện Đảng ủy, lãnh đạo Viện, lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ Cà phê EaKmat; đại diện các phòng, bộ môn, Ban Chấp hành Công đoàn, Đoàn Thanh niên cùng đông đảo đoàn viên công đoàn của Viện và Trung tâm.

Điểm nổi bật của ngày hội năm 2026 là hoạt động thi đấu bóng chuyền hơi nam nữ giữa các tổ công đoàn thuộc Viện và các đội bóng thuộc công đoàn thành viên Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ Cà phê EaKmat. Các trận đấu diễn ra trong không khí sôi nổi, hào hứng, với tinh thần đoàn kết, trung thực và giao lưu học hỏi.

Hoạt động thể thao không chỉ tạo sân chơi lành mạnh, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần cho đoàn viên, người lao động mà còn tăng cường sự gắn kết giữa các bộ phận, đơn vị tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong cơ quan.

Kết thúc các trận đấu, Ban Tổ chức đã trao giải cho các đội có thành tích xuất sắc, cụ thể:

Giải Nhất: Tổ Công đoàn số 1 (Lãnh đạo Viện, Văn phòng và Phòng Kế hoạch khoa học và Hợp tác quốc tế) và Tổ Công đoàn số 2 (Bộ môn Cây công nghiệp, Bộ môn Lâm nghiệp và Cây ăn quả).

Giải Nhì: Tổ Công đoàn số 3 (Bộ môn Hệ thống nông nghiệp) và Tổ Công đoàn số 4 (Phòng Thí nghiệm trung tâm và các bộ môn Công nghệ sinh học, Sinh lý sinh hóa và Công nghệ sau thu hoạch).

Đồng giải Ba: Đội bóng chuyền số 1 và Đội bóng chuyền số 2 thuộc Công đoàn thành viên Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ Cà phê EaKmat.

Sau hoạt động thi đấu thể thao, Ban Tổ chức đã tặng hoa chúc mừng các nữ đoàn viên nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 và tổ chức giao lưu thân mật trong không khí vui tươi, ấm áp.

Đây là dịp để ghi nhận, tôn vinh những đóng góp của nữ viên chức, người lao động trong công tác chuyên môn, nghiên cứu khoa học và các hoạt động của đơn vị; đồng thời thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, lãnh đạo Viện và tổ chức Công đoàn đối với đời sống tinh thần của đoàn viên, người lao động, đặc biệt đối với lao động nữ.

Các hoạt động chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 đã diễn ra trong không khí vui tươi, đoàn kết và ý nghĩa, góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn ngày càng vững mạnh, thúc đẩy phong trào thi đua và nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần trong toàn Viện. Thông qua các hoạt động thiết thực, chương trình góp phần phát huy tinh thần đoàn kết, xây dựng môi trường làm việc thân thiện, tích cực; động viên nữ viên chức, người lao động tiếp tục phát huy năng lực, phẩm chất, trách nhiệm và sự sáng tạo trong công việc, góp phần cùng tập thể Viện hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Một số hình ảnh hoạt động

Phòng Kế hoạch Khoa học và Hợp tác Quốc tế

Chiều ngày 12/10/2026, tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045″.

Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, các viện nghiên cứu, trường đại học, Hội Nông dân tỉnh, Liên minh hợp tác xã tỉnh, cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp trên địa bàn tỉnh và khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

  Hình 1. Ông Bùi Thanh Toàn – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Bùi Thanh Toàn – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh vai trò nòng cốt của khoa học và công nghệ. Theo định hướng từ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia chính là động lực chính để phát triển kinh tế – xã hội. Hội thảo không chỉ là nơi định hình bức tranh toàn cảnh mà còn là diễn đàn để các bên tìm kiếm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực trí tuệ phục vụ địa phương.

Hình 2. Đại diện Lãnh đạo WASI và Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác

Tại Buổi Hội thảo, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã tiến hành Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) với 05 đơn vị gồm: Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), Trường Đại học Phú Yên, Trường Cao đẳng Công thương Miền Trung, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk và Hội Nông dân tỉnh Đắk Lắk.

Hình 3. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với các viện, trường và tổ chức đoàn thể

Hoạt động ký kết này đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa mô hình liên kết “Nhà nước – Nhà khoa học – Nhà nông/Doanh nghiệp”, tạo cầu nối trực tiếp đưa các nghiên cứu, các tiến bộ khoa học và công nghệ, giống cây trồng chất lượng cao vào phục vụ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Trong đó, đối với WASI, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk sẽ “đặt hàng” WASI nghiên cứu, cung cấp giống, quy trình sản xuất, canh tác cây trồng và thương mại hóa qua Sàn giao dịch Khoa học và Công nghệ. Dựa trên thế mạnh của WASI, hai bên sẽ phối hợp xây dựng, nhân rộng các mô hình trình diễn thực tế, Song song với việc chuyển giao công nghệ, hai bên sẽ tập trung bồi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp thông qua các cuộc thi, các sự kiện kết nối nhà đầu tư; tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu và đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu, chuyển đổi số, truyền thông; qua đó cam kết cùng huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nước để đưa các thành tựu khoa học vào phục vụ cho sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Sự kết hợp giữa định hướng vĩ mô từ cơ quan quản lý nhà nước và năng lực chuyên sâu của một viện nghiên cứu nông lâm nghiệp có uy tín như WASI hứa hẹn sẽ tạo ra những bước đột phá. Đây là nền tảng vững chắc để Đắk Lắk không chỉ làm chủ các công nghệ mới trong nông – lâm nghiệp mà còn vươn mình trở thành điểm sáng về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của toàn vùng Tây Nguyên.

Tại phần tham luận và thảo luận, các diễn giả đã tập trung phân tích thực trạng, nhận diện rào cản và đề xuất nhiều giải pháp mang tính đột phá nhằm phát triển nguồn lực, hoàn thiện hạ tầng hỗ trợ hệ sinh thái ĐMST. Đồng thời, gợi ý các chức năng trung gian ĐMST trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng tại Đắk Lắk; Chia sẻ phân khu chức năng ĐMST, các mô hình kết nối ĐMST vùng Duyên hải Nam Trung Bộ; Thảo luận về vai trò của doanh nghiệp và các giải pháp phát triển không gian ươm tạo ĐMST trong trường đại học gắn với bài toán thực tiễn của địa phương. Trong đó, WASI có đóng góp một bài tham luận do TS. Phan Thanh Bình – Trưởng Phòng Kế hoạch Khoa học và Hợp tác Quốc tế trình bày về chủ đề: “Từ nghiên cứu đến thương mại hoá: Đổi mới sáng tạo trong phát triển giống cà phê, hồ tiêu, sầu riêng”.

Hình 4. TS. Phan Thanh Bình – Trưởng Phòng Kế hoạch Khoa học và Hợp tác Quốc tế của WASI trình bày tham luận

Thông qua buổi Hội thảo, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, cùng các bên đã đề xuất, định hướng, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của khoa học, công nghệ trong phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh./.

               Bộ môn Công nghệ Sinh học, Sinh lý Sinh hóa và Công nghệ Sau thu hoạch

Ngày 09/10/2026, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) đã tổ chức hội thảo giới thiệu các kết quả đề tài cấp tỉnh: “Nghiên cứu khảo sát, đánh giá và hoàn thiện quy trình thu hoạch, sơ chế, chế biến một số sản phẩm từ quả cau để làm ổn định và tăng hiệu quả kinh tế cây cau tại Đắk Lắk“.

Đề tài do ThS. Nguyễn Thị Thoa làm chủ nhiệm. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk làm cơ quan quản lý và Viện WASI là đơn vị chủ trì thực hiện, Bộ môn Công nghệ sinh học, Sinh lý, Sinh hóa và Công nghệ sau thu hoạch.trực tiếp triển khai thực hiện.

Hội thảo đã thu hút sự tham gia của hơn 80 đại biểu đến từ: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, Trung tâm Khuyến nông vùng Đông Nam Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Trung tâm Khuyến nông Đắk Lắk, Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật. Sự kiện còn có sự góp mặt của các nhà khoa học, giảng viên đến từ Trường Đại học Tây Nguyên, Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, Đại học Đông Á và Trường Cao đẳng Đắk Lắk. Đặc biệt, hội thảo được đón tiếp các chuyên gia nguyên là lãnh đạo Viện các thời kỳ: TS Trương Hồng, TS Trần Vinh, TS Nguyễn Văn Thường và các cán bộ nghiên cứu của WASI, cùng đông đảo bà con nông dân, các hội nông dân và các cơ sở, doanh nghiệp thu mua, chế biến cau trên địa bàn.

 Hình 1. Toàn cảnh hội thảo khoa học tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên

Phát biểu khai mạc hội nghị, TS. Phan Việt Hà – Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), chủ trì hội thảo khẳng định, dù có tiềm năng kinh tế và khả năng thích nghi tốt, ngành cau của Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung đang gặp nhiều rủi ro lớn khi diện tích tăng nhanh chóng trong khi thị trường không ổn định. Hiện tại, hơn 90% sản lượng cau của Việt Nam được xuất khẩu thô sang thị trường Trung Quốc. Để khắc phục cần có chiến lược nghiên cứu phát triển từ nhu cầu thị trường đến năng lực sản xuất: xác định tiêu chuẩn sản phẩm, ứng dụng công nghệ chế biến sâu phù hợp rồi mới quy hoạch vùng nguyên liệu. Mục tiêu cốt lõi là ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người nông dân,..

Hình 2. TS. Phan Việt Hà – Phó Viện trưởng phụ trách WASI, phát biểu khai mạc hội thảo

Hình 3. Các báo cáo chuyên đề của ThS Nguyễn Thị Thoa, NCS. Phạm Văn Thao, ThS. Trần Thị Thắm Hà và ThS. Trương Minh Hằng 

Sự kiện đã ghi nhận 4 báo cáo chuyên sâu, công bố những kết quả nghiên cứu bước đầu quan trọng về định hướng phát triển và chế biến sâu cây cau tại địa phương:

• Tổng quan và xu hướng phát triển: Chủ nhiệm đề tài Nguyễn Thị Thoa trình bày về tổng quan kết quả đề tài, đồng thời định hình xu hướng ứng dụng và phát triển tiếp theo của cây cau tại Đắk Lắk.
• Thực trạng chuỗi giá trị: ThS. Phạm Văn Thao báo cáo kết quả điều tra và đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến cũng như tiêu thụ cau trên địa bàn tỉnh.
• Công nghệ chế biến quả khô: ThS. Trần Thị Thắm Hà giới thiệu kết quả nghiên cứu và quy trình hoàn thiện công nghệ chế biến quả cau sấy khô.
• Đa dạng hóa sản phẩm : ThS. Trương Minh Hằng trình bày về quy trình công nghệ chế biến sản phẩm kẹo cau.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đã tích cực mổ xẻ bức tranh thực trạng của ngành, từ bài toán giống, quy hoạch vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn thu hoạch cho đến yêu cầu khắt khe trong sơ chế, chế biến và tối ưu hóa năng lực tiêu thụ. Đặc biệt, lộ trình chuyển giao kết quả nghiên cứu vào đời sống cũng được thảo luận sôi nổi. Đây là những gợi mở thiết thực giúp nhóm thực hiện đề tài đánh giá lại toàn diện các mắt xích cần tối ưu, bảo đảm sản phẩm nghiên cứu bám sát và giải quyết trúng nhu cầu của thị trường.

Hình 4. Đại biểu trao đổi, đóng góp ý kiến về kết quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng trong thực tiễn

Hội thảo góp phần kết nối cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và người sản xuất, đồng thời tạo cơ sở để WASI tiếp tục hoàn thiện, chuyển giao kết quả nghiên cứu phù hợp với điều kiện thực tế. Đây là bước tiếp nối quan trọng trong nỗ lực phát triển chuỗi giá trị cây cau theo hướng chủ động hơn về công nghệ, đa dạng hơn về sản phẩm và bền vững hơn về thị trường.

Thành công của hội thảo không chỉ tôn vinh những cống hiến thầm lặng của các nhà khoa học, mà còn tạo bệ phóng gắn kết cộng đồng nghiên cứu vì sự phát triển của nông nghiệp Việt Nam.

Hình 5. Các đại biểu và nhóm nghiên cứu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo

Từ ngày 28/9/2026 đến ngày 03/10/2026, tại Trường Đại học Tây Nguyên, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) đã tổ chức Chương trình tập huấn đào tạo giảng viên (ToT) “Xây dựng Các quy trình thao tác chuẩn (SOP) và Hệ thống Đảm bảo Chất lượng (QA) cho chuỗi sầu riêng và chanh dây xuất khẩu”.

Khóa tập huấn hướng tới mục tiêu hỗ trợ các đơn vị, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nông nghiệp nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình vận hành, từ đó đáp ứng các hàng rào kỹ thuật khắt khe của thị trường quốc tế. Chương trình có sự đồng hành và giảng dạy của các chuyên gia hàng đầu đến từ dự án GQSP thuộc Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), bao gồm: ThS. Peter Johnson, ThS. Nguyễn Duy Đức, ThS. Nguyễn Mạnh Hiểu và ThS. Vũ Thị Nga (Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch – VIAEP), ThS. Nguyễn Huy Cường và ThS. Nguyễn Ngọc Vũ (Viện Cây ăn quả miền Nam – SOFRI).

Học viên tham gia khoá đào tạo là các cán bộ nghiên cứu và giảng viên đến từ WASI và Trường Đại học Tây Nguyên.

Nội dung của chương trình tập huấn xoay quanh việc xây dựng SOP cho chuỗi cung ứng trái cây xuất khẩu nói chung, cùng các chuyên đề chuyên sâu cho chuỗi sầu riêng và chanh dây xuất khẩu. Đồng thời, khóa học cũng đi sâu vào việc thiết lập Hệ thống Đảm bảo chất lượng (QA). Qua đó, giúp các tổ chức đạt được hiệu quả vận hành tối ưu, đồng nhất chất lượng đầu ra và giảm thiểu tối đa rủi ro không tuân thủ các quy định của ngành.

Tại chương trình, học viên không chỉ được trang bị kiến thức nền tảng về khái niệm, vai trò và hướng dẫn chi tiết cách thiết lập, đánh giá một SOP chuẩn mực, mà còn được cụ thể hóa thông qua các quy trình kỹ thuật thực tế cho cây sầu riêng và chanh dây. Bên cạnh đó, lớp học đã tạo không gian sôi nổi để các học viên trực tiếp thực hành xây dựng SOP và tham gia thảo luận cùng các giảng viên chuyên gia.

Khoá học cũng tổ chức hoạt động tham quan học tập thực tế tại 3 mô hình tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, bao gồm:

+ Mô hình sản xuất cây giống chanh dây tại Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Giống cây trồng công nghệ cao Toàn Cầu tại xã Ea Tul, tỉnh Đắk Lắk.

+ Mô hình liên kết và canh tác bền vững: Tham quan vườn sầu riêng của ông Lê Ngọc Trung tại Hợp tác xã Tân Lập Đông tại xã Pơng Drang.

+ Mô hình sơ chế trái cây xuất khẩu: Tham quan Nhà máy sơ chế, đóng gói sầu riêng xuất khẩu của Công ty Chánh Thu tại xã Cuôr Đăng – đơn vị với hơn 25 năm kinh nghiệm kinh doanh và xuất khẩu nông sản.

Những chuyến đi thực tế này đã giúp học viên chứng kiến trực quan cách vận hành đồng bộ của Hệ thống Đảm bảo chất lượng (QA) từ khâu giống, canh tác cho đến nhà máy đóng gói.

Sau khi kết thúc chương trình, Ban tổ chức đã tiến hành tổng kết, bế mạc và trao chứng nhận tốt nghiệp cho tất cả các học viên hoàn thành khóa tập huấn.

Khóa đào tạo ToT lần này mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với các học viên đến từ Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI). Việc làm chủ các quy trình chuẩn SOP và hệ thống QA giúp đội ngũ cán bộ WASI chuẩn hóa năng lực chuyên môn. Những kiến thức và kỹ năng được trang bị từ khóa học sẽ giúp cho các học viên WASI tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật hiệu quả cho bà con nông dân cùng các doanh nghiệp tại địa phương. Từ đó, góp phần nâng cao vị thế, gia tăng giá trị kinh tế và thúc đẩy chuỗi sầu riêng, chanh dây vùng Tây Nguyên vươn tầm ra thị trường thế giới một cách bền vững.

    Hình 1: Các học viên tại lớp học.

Hình 2: Đoàn chụp ảnh lưu niệm tại công ty TCGroup

Hình 3: Đoàn chụp ảnh lưu niệm tại vườn sầu riêng

Hình 4 : Cán bộ WASI nhận giấy Chứng nhận tập huấn